Klassering Beton Lossingsmiddelen

In de Nederlandse bouwwereld wordt gebruikt gemaakt van beton lossingsmiddelen bij de fabricage van diverse beton producten. Deze beton lossingsmiddelen zorgen er o.a. voor dat beton eenvoudig loskomt van de mal.

De verwerking van beton lossingsmiddelen vindt voor een belangrijk deel plaats bij de prefab betonindustrie, maar ook op de bouwplaats. De grote diversiteit van betonproducten en verwerkingsomstandigheden hebben ertoe geleid dat er op dit moment meer dan 100 verschillende beton lossingsmiddelen bestaan.

Net als veel andere producten in de bouw en betonindustrie, kunnen lossingsmiddelen nadelige effecten hebben op de gezondheid van de verwerker en het milieu. De leveranciers van beton lossingsmiddelen voelen zich verantwoordelijk voor de zorg voor Arbo en milieu. Door Arbo- en milieuvriendelijke beton lossingsmiddelen aan te bieden kunnen zij de kans op nadelige effecten sterk verkleinen.

De stichting Beton Losmiddel Fabrikanten (BLF) heeft in 1998, in samenwerking met Chemiewinkel UvA, Stichting Arbouw, het Ministerie van VROM en de Betonvereniging, een klasseringsysteem ontwikkeld waarmee duidelijk werd welke beton lossingsmiddelen wel en welke geen nadelige effecten hadden voor gezondheid en milieu.

Dit klasseringssysteem heeft er de afgelopen 20 jaar toe geresulteerd dat er een grote verschuiving heeft plaatsgevonden naar het gebruik van mens- en milieuvriendelijkere beton lossingsmiddelen.

Na jarenlang met dit klasseringssysteem gewerkt te hebben is besloten in 2018 een nieuw klasseringssysteem te introduceren, wat meer aansluit bij de huidige wetgeving (o.a. GHS) en de momenteel gebruikte beton lossingsmiddelen. Dit omdat het oude klasseringssysteem gebaseerd was op R-zinnen uit de oude wetgeving en dus heden ten dage niet meer actueel is.

Bij het nieuwe klasseringssysteem hebben we de H-/EUH-zinnen en GHS-symbolen als leidraad genomen, welke een duidelijk beeld verschaffen van welke producten er het meest/minst mens- en milieuvriendelijk zijn.

Mens en Milieu

Gezondheids- en milieurisico’s kunnen worden uitgedrukt in de volgende meetbare kenmerken:

  • Het gezondheidsrisico voor de verwerker komt tot uitdrukking in de H-/EUH-zinnen (Hazard) en symbolen.
  • De aanwezigheid van oplosmiddelen (V.O.S.) blijkt wanneer het vlampunt < 100 ºC.
  • Een beton lossingsmiddel kan een belangrijke bijdrage leveren aan een circulaire economie door het gebruik van hernieuwbare grondstoffen (plantaardige olie en water) in plaats van het gebruik van aardolieproducten (procesolie en oplosmiddel).

Biologische afbreekbaarheid is als criteria weggelaten, omdat gebleken is dat dit de indruk wekt dat het beton lossingsmiddel veilig voor milieu én mens is om mee te werken. Als het goed biologisch afbreekbaar is, is het beton lossingsmiddel wel veilig voor het milieu, maar niet altijd voor de mens. Met name wanneer er gewerkt wordt met aardolie-achtige producten, welke ook biologisch afbreekbaar zijn. Deze zijn niet altijd veilig, omdat ze bij inademing (langdurig) van olienevel en bij huidcontact kunnen leiden tot gezondheidsklachten. Wanneer er langdurig wordt gewerkt met oplosmiddelen kunnen deze OPS (Organisch Psychosyndroom door Solventen) veroorzaken.

Klassering Beton Lossingsmiddelen

Voor iedere klasse zijn zodoende criteria opgesteld voor bovengenoemde kenmerken. Deze criteria zijn zo opgesteld dat de gezondheids- en milieubelasting toeneemt van klasse 1 naar klasse 7: beton lossingsmiddelen die in klasse 1 vallen zijn het meest mens- en milieuvriendelijk, terwijl beton lossingsmiddelen uit klasse 7 slecht voor de gezondheid en het milieu zijn.

Keuze van het beton lossingsmiddel

Wettelijk gezien bestaat er geen verplichting om met een beton lossingsmiddel uit een bepaalde klasse te werken. Bij een eventueel hoge kans op calamiteiten (lekkages) of langdurige blootstelling van de medewerker, is het echter aan te bevelen om een product uit een zo laag mogelijke klasse in te zetten. Uw leverancier is u graag van dienst om voor uw situatie een geschikt beton lossingsmiddel te leveren. De klassering kan daarbij als leidraad dienen. Voor meer informatie over verwerking van beton lossingsmiddelen kunt u contact opnemen met leden van de stichting Beton Losmiddel Fabrikanten.

Stichting BLF stimuleert het gebruik van een zo laag mogelijke klasse. Productontwikkelingen zullen sterk gericht zijn op de criteria van de laagste klassen. Voor meer informatie kijkt u op de website van de BLF.